Piątek, 22 lutego
52 Posiedzenie Sejmu z dnia 22 lutego 1929 r.
8 punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Budżetowej w sprawie wybrania nadzwyczajnej komisji sejmowej do zbadania polityki progowej Ministerstwa Komunikacji. Referentem jest poseł Artur Hausner (PPS).
Poseł Hausner: Wysoka Izbo ! Z ramienia Komisji Budżetowej mam zaszczyt prosić o uchwalenie następującego wniosku: Wysoki Sejm uchwalić raczy: „Do zbadania zakupów podkładów kolejowych, dokonywanych corocznie przez Ministerstwo Komunikacji , Sejm wybiera na podstawie art. 34 Konstytucji komisję w składzie następującym: posłowie Adam Chądzyński (Narodowa Partia Robotnicza), Artur Hausner (Związek Parlamentarny Polskich Socjalistów), Mieczysław Jakubowski (Związek Ludowo-Narodowy), Franciszek Kapeliński (Klub „Wyzwolenie”), Edward Kleszczyński (BBWR), dr Marian Sobolewski (BBWR). Komisja, wybrana przez Sejm, ma przedłożyć sprawozdanie najpóźniej na początku przyszłej sesji budżetowej. Komisja ma prawo przesłuchiwania świadków pod przysięgą, ma prawo zwracać się do sądów o przesłuchiwanie świadków w drodze rekwizycji. Na żądanie komisji władza przełożona ma obowiązek zwalniać urzędników, przesłuchiwanych jako świadków od obowiązku dochowania tajemnicy urzędowej. Komisja będzie mogła pracować z całą pełnią swoich kompetencji także w czasie przerwy między sesjami Sejmu.”
Dla uzasadnienia tego wniosku powiem kilka słów. Już w pierwszej sesji Sejmu podczas obrad Komisji Budżetowej nad resortem komunikacji referent i komisja zaskoczeni byli nadzwyczajnym wzrostem cen materiałów drzewnych w czasie, gdy na rynku drzewnym ceny nie szły w górę. Szczegółowo rzecz przedstawia się w ten sposób, że gdy w roku 1926 płacono za 1 sztukę progu 1,30 zł, to w ciągu roku 1927, mianowicie do września, cena ta wzrosła o 100%, do wysokości 9 zł, względnie tzw. progi I klasy do 10 zł. To zwróciło uwagę komisji, na ten temat była szczegółowa szersza dyskusja, jednak ani referent, ani członkowie komisji, gdy chodzi o tego rodzaju zagadnienia, powiedzmy, pewnych niedociągnięć w polityce gospodarczej Ministerstwa Komunikacji, nie mieli dość środków, ażeby tę rzecz dokładnie zbadać. Jednak ze względu na krótki okres sesji budżetowej w zeszłym roku sprawę tę puszczono w budżecie tak, jak Ministerstwo ją przedstawiało. Jednak w roku obecnym, znowu podczas debaty nad budżetem Ministerstwa Komunikacji w tej sesji, sprawa ta została ponownie podniesiona, z innego punktu widzenia, mianowicie, gdy zauważono na rynku drzewnym spadek cen, gdy ceny, w roku 1927 przekraczające o 100% ceny z 1926 roku, spadły, to jednak w preliminarzu budżetowym Ministerstwa cena została zachowana.
W sumie te wszystkie kwestie, które, bądź co bądź, dotyczą bardzo poważnych pozycji w budżecie, zwróciły uwagę Komisji Budżetowej. Ażeby dokładnie ten dział gospodarczy w Ministerstwie zbadać, wybrano odpowiednią podkomisję, która miała się zająć tymi rzeczami. Podkomisja przystąpiła do pracy, i mogę tu zaręczyć Panom, że jej skład gwarantował zupełnie bezstronny stosunek do tego zagadnienia, ale już na pierwszym posiedzeniu, wobec tego, iż w składzie podkomisji byli posłowie, którzy częstokroć już w ciągu tych 10 lat do tego rodzaju pracy przystępowali, jako członkowie specjalnych organów dla zbadania różnych kwestii, z góry oświadczono, że pełnomocnictwa, które dostaje podkomisja z ramienia Komisji Budżetowej, nie będą wystarczające. Istotnie zagadnienia gospodarcze, tak skomplikowane, jak obrót i handel drzewem, zagadnienie rynku, na którym Rząd, jako wielki odbiorca, mógłby regulować ceny, choć tak się nie stało, jednak zagadnienie to wydawało się dość skomplikowane i trzeba było daleko większych pełnomocnictw, niż te jakimi rozporządzała podkomisja. Wobec tego podkomisja zwróciła się jednomyślnie do Komisji Budżetowej o szersze pełnomocnictwa w drodze wyboru tego rodzaju komisji o takiego rodzaju prerogatywach, jak to podaje treść wniosku.
Proszę Panów, liczymy na to, że Wysoka Izba wobec faktu, że w podkomisji zasiadają przedstawiciele stronnictw, które na Komisji Budżetowej miały pewne obiekcje, bez zastrzeżeń da te pełnomocnictwa komisji, naturalnie ufając, że nie będzie tak, jak mówiono na Komisji Budżetowej z pewnej strony, że jest to sięganie po pewny pełnomocnictwa, powiedzmy, natury politycznej. Chodzi tu wyłącznie o cele natury gospodarczej, chodzi o to, ażeby ten dział w wielkim resorcie Komunikacji dokładnie zbadać i żeby nie ze szkodą, lecz raczej z pomocą przyjść Rządowi.
Marszałek Daszyński: Do głosu nikt się nie zapisał, przystępujemy do głosowania. Kto z Panów Posłów jest za wnioskiem, proszę o powstanie.
Stoi większość, w ten sposób uchwała została przyjętą i komisja w podanym składzie została wybrana.
