II dzień obrad zjazdu Izb Przemysłowo – Handlowych rozpoczął referat pana dr Feliksa HILCHENA, członka Rady Portu Gdyni na temat: „Współpraca czynników gospodarczych przy rozbudowie Gdyni i portu gdyńskiego”. Koreferentem był dyrektor departamentu morskiego Ministerstwa inż. Teodozy NOSOWICZ. Następnie prezes Izby Przemysłowo – Handlowej Czesław KLARNER oświadczył, iż na najbliższym posiedzeniu Związku Izb poruszona zostanie sprawa poparcia finansowego, a przez to przyspieszenia budowy pomnika na pamiątkę przyłączenia Gdyni do Polski, pomnika, który stanąć ma u wejścia do portu. Pan Minister Kwiatkowski zabrał tu głos i oświadczył, iż dotychczas zebrano na ten cel 240,000 zł, z czego około 45% zostało zebranych przez sfery gospodarcze, reszta składa się z drobnych datków od 10 groszy do złotówki. Na te sumy złożyło się 50,000 osób w Polsce, z czego na Górny Śląsk przypada 40,000. Pan Minister oświadczył, że Ministerstwo zajęte jest badaniem ewentualnego przyznania Gdyni specjalnego kontyngentu dla szeregu towarów. Nie będzie to kontyngent dublowany z przyznanego obecnie Gdańskowi – będzie to lista specjalnych towarów. Następny referat wygłosił baron Roger BATTAGLIA o kartelizacji i handlu wewnętrznym. W tym samym temacie wypowiedział się wiceminister Przemysłu i Handlu dr Franciszek DOLEŻAL. W dyskusji wyrażono nadzieję, że przygotowywana ustawa kartelowa obejmie także kartele międzynarodowe. Następnie głos zabrał kierownik Ministerstwa Skarbu Ignacy MATUSZEWSKI. Reasumując wypowiedzi przedmówców stwierdził, iż Polska jest w posiadaniu wielkich zasobów surowcowych, rąk do pracy i maszyn. Nie zdołaliśmy dotąd zorganizować dostatecznie naszego rynku wewnętrznego. We wszystkich wypowiedziach jeden brak był podkreślany – brak pieniądza. Brak ten podraża kredyt, utrudnia płacenie podatków. Głównym więc zagadnieniem stojącym przed Rządem oraz sferami gospodarczymi jest sprawa kapitalizacji. Do naprawy sytuacji służą dwie drogi: 1) uzyskiwanie kredytów zagranicznych lub 2) kapitalizacja wewnętrzna. Uzyskanie kredytów za granicą jest obecnie trudne, gdyż na świecie pieniądz nie jest tak tani, aby pożyczki tam zaciągane były wygodne dla naszych przedsiębiorców. Kapitalizacja wewnętrzna nie będzie wystarczająca bez aktywizacji bilansu handlowego, gdyż obieg pieniądza jest bardziej zależny od rynku międzynarodowego niż krajowego. W dyskusji skupiono się na zagadnieniach tego bilansu jako zagadnieniach walutowych. Należy jednak sprawę tę traktować szerzej, jako problem finansowy. W naszych stosunkach bilans płatniczy jest raczej funkcją bilansu handlowego, aniżeli odwrotnie.
Co do stosowania ulg celnych, minister stwierdził, iż nie wszystkie żądania można usprawiedliwić, jako niedostatecznie umotywowane, natomiast żądania sfer gospodarczych o otrzymanie ulg na sprowadzanie towarów pożytecznych z punktu widzenia naszej produkcji będą uwzględniane. Zastanawiając się dalej nad naszym kryzysem, który przeżywamy obecnie w stosunku o wiele słabszym, niż państwa sąsiedzkie, Pan Minister stwierdził, iż jest pełen otuchy i wiary, że przezwyciężymy wszystkie piętrzące się przed nami trudności, gdyż najgłębszy rdzeń naszego życia gospodarczego jest zdrowy. Obecnie Ministerstwo bada zagadnienia podatkowe i we właściwym czasie powoła sfery gospodarcze do zaopiniowania projektów rządowych. Konstatuje się stały wzrost oszczędności w bankach.
W sprawie budżetu Pan Minister podkreślił, iż budżet na rok następny jest absolutnie niezwiększony, co jest rezultatem konieczności ułatwienia procesu kapitalizacji wewnętrznej. Najgłówniejszym zagadnieniem w życiu gospodarczym Państwa na drodze do rozbudowy naszej kapitalizacji jest kwestia równowagi produkcji i konsumpcji. Jeżeli chodzi o kolejność tych zagadnień, to na czele stawiał mówca usprawnienie produkcji. Wszystkie te zagadnienia wiążą się głównie z nastrojami psychicznymi społeczeństwa. Zadaniem rządu jest stworzenie warunków dla naszej produkcji, zaś rozwój tej produkcji i wyzyskiwanie momentu koniunktury jest zadaniem samych sfer gospodarczych.
Ostatni referat w dyskusji wygłosił pan Jan SZCZERBIŃSKI, dyrektor Związku Uzdrowisk Polskich, który w pełnym swady wystąpieniu poruszył zagadnienia turystyki z punktu widzenia interesów gospodarczych Państwa. Powołując się na przykłady szeregu państw – Włoch, Szwajcarii, Czechosłowacji, Norwegii, Austrii a nawet Związku Sowieckiego, dowodził cyframi, jak poważną rolę odgrywa turystyka w dochodach społecznych. Niestety, w Polsce bilans turystyczny jest wybitnie ujemny, mimo tego, iż zwiększa się liczba turystów zagranicznych, a zmniejsza liczba polskich turystów za granicą. W wystąpieniu Pana Ministra Eugeniusza KWIATKOWSKIEGO stwierdzono, że największym rezultatem obrad będzie oddziaływanie na opinię publiczną. Przeprowadzając analogię z siewem, wzrostem, dojrzewaniem i żniwami, Pan Minister stwierdził, iż zagadnienia gospodarcze przechodzą analogiczne fazy, które dłużej trwają w momentach przygotowawczych, natomiast w momencie żniw szybko są realizowane.
Pan Minister stwierdził, że przez pogłębianie bieżących zagadnień gospodarczych na tego rodzaju konferencjach udoskonala się mechanizm administracji państwowej. Opinie sfer gospodarczych są motorem dla rozwoju sprawności naszej gospodarki i administracji gospodarczej. Zwracając się do Izby Przemysłowo – Handlowej Warszawskiej, jako naczelnej wśród Izb polskich, życzył Izbie aby w porozumieniu z resztą Izb w ciągu 3 – 4 miesięcy opracowała swe wnioski w sprawie ustawy o NACZELNEJ IZBIE GOSPODARCZEJ oraz ustawy kartelowej.
Jeżeli chodzi o stosunek sfer gospodarczych do Rządu, Pan Minister podkreślił, iż jest przekonany, że sfery te nie będą wymagały od Rządu rzeczy nieziszczalnych, gdyż rozumieją, iż gdyby przedstawiciele tych sfer znaleźli się na stanowiskach rządowych, nie mogliby dać więcej niż mogą.
Po przemówieniu Pana Ministra KWIATKOWSKIEGO ostatni głos zabrał pan Czesław KLARNER, który w imieniu zebranych podziękował za inicjatywę zwołania tej konferencji oraz za prace dokonane przez Pana Ministra oraz oświadczył, że narada dała nam przeświadczenie, iż społeczeństwo i Rząd winny współdziałać w rozwoju życia gospodarczego.
O godz. 18 Pan Prezes Rady Ministrów Kazimierz ŚWITALSKI przyjmował uczestników obrad herbatą w Prezydium Rady Ministrów. Wieczorem w sali Malinowej Hotelu BRISTOL Warszawska Izba Przemysłowo – Handlowa wydała na cześć Panów Ministrów oraz gości bankiet.
Izby Przemysłowo – Handlowe działały od 1927 roku na podstawie Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15 lipca 1927 r. o izbach przemysłowo-handlowych (Dz. U. R. P. Nr 67, poz. 591).
